Nefes egzersizleri; stres yönetimi, rahatlama ve genel iyilik hali için sıklıkla kullanılmaktadır. Genellikle bu egzersizler derin ve yavaş bir şekilde nefes almayı içerir. En yaygın nefes egzersizlerinden biri diyafram nefesidir. Bu yöntemde nefes alırken karın bölgesinin şişirilmesi sağlanır ve nefes verirken daralır. Ayrıca, 4-7-8 nefesi gibi teknikler de mevcuttur; burada 4 saniye nefes alınır, 7 saniye tutulur ve 8 saniye boyunca verilir. Bunun yanında nefes egzersizleri Bilinçli Farkındalık (Mindfulness) ile de yapılabilir. Bilinçli farkındalık kişinin şimdiki anı yargılamadan kabul ederek ve dikkatle gözlemleyerek yaşamasıdır. Burada yapılan egzersizler, yalnızca nefes alıp vermeyi değil, aynı zamanda nefesin her aşamasına dikkati yöneltmeyi de içerir. Bu egzersizler sinir sistemini sakinleştirmeye yardımcı olur ve anksiyete seviyelerini düşürebilir.
İnsomniayla başa çıkmada nefes egzersizleri özellikle faydalı olabilir. Uykuya geçiş sürecini iyileştirmek için gevşeme ve rahatlama sağlayarak fayda sağlar. Derin ve yavaş nefes alma uykuyu getiren temel hormonlardan biri olan melatonin üretimini artırabilmekte ve bu da sempatik (tetikte olmamızı sağlayan) sinir sistemini bastırırken parasempatik (vücudu rahatlatan) sinir sistemini aktif hale getirmektedir. Böylece kalp atış hızımız düşer ve vücudumuz rahatlar. Ayrıca nefes egzersizleri beyin dalgalarını uykulu hale getirebilir. Bu gevşeme, uykuya geçişi kolaylaştırabilir ve gece boyunca daha kesintisiz uyku sağlama olasılığını artırabilir.
Egzersizleri yaparken dikkat edilmesi gereken durumlar, uygulamanın düzenli yapılması ve sabırlı olunmasıdır. Bu egzersizler basit ama etkili yöntemler olduğu için düzenli uygulama ile uyku kalitesi iyileştirilebilir. Ayrıca, nefes alıp verme hızının doğru ayarlanması için uygulamaları yaparken dikkatli olmak da önemlidir.
Yazının devamı uygulamada
Bu yazının tamamını okumak için Uykudaş'ı indir
Her bölümün ilk yazısı sitede açık. Diğer yazıların tamamı, sesli gevşeme egzersizleri ve uyku günlüğüyle birlikte Uykudaş uygulamasında.
Daha fazlası için
- Jerath, R., Beveridge, C., ve Barnes, V. A. (2019). Self-regulation of breathing as an adjunctive treatment of insomnia. Frontiers in psychiatry, 9:780.
- Ong, J. C., Manber, R., Segal, Z., Xia, Y., Shapiro, S., & Wyatt, J. K. (2014). A randomized controlled trial of mindfulness meditation for chronic insomnia. Sleep, 37(9), 1553-1563.
- Zaccaro, A., Piarulli, A., Laurino, M., Garbella, E., Menicucci, D., Neri, B., & Gemignani, A. (2018). How breath-control can change your life: a systematic review on psycho-physiological correlates of slow breathing. Frontiers in human neuroscience, 12, 353
